العلامة الحلي ( مترجم : شعراني )

323

تبصرة المتعلمين في أحكام الدين ( فارسي )

درخت تبريزى و كاج و سرو كه چوب يا نهال آن را مصرف مىكنند صحيح نيست و به نظر ما مىرسد اگر مدت آن را معين كنند كه يك سال يا چند سال آن را پرورش دهد و در اصل آن شريك باشند نيز صحيح است ، چون مانعى از آن تصور نمىشود و لكن در جامع المقاصد گويد مغارسه به اتفاق علماى ما باطل است عقد مساقات پيش از پيدا شدن ميوه و شكوفه صحيح است و پس از آن هم صحيح است در صورتى كه كار باغبان در حفظ ميوه و بيشتر و بهتر شدن آن اثر داشته باشد وقتى كار باغبانى پايان يابد عقد مساقات صحيح نيست چنان كه ميوه آماده چيدن و نقل شود از باغ به انبار چون قرارداد به مساقات بسته شود بر باغبان است كه هر چه موجب سلامت بيشتر و بهتر شدن ميوه است به كار برد از پيوند و كود و آب و دفع آفات و حشرات و چيدن و خشك كردن اگر عادت بر آن باشد و غير آن و اگر حاجت به ديوار و مانع باشد بر صاحب باغ است و هم وسائل آبيارى و خراج زمين بر عهده او است . هر گاه مساقاتى كه با رضاى مالك بوده باطل شود يا از اول باطل باشد باغبان مستحق اجرة المثل است هر چند بداند مساقات باطل است چون قصد تبرع نكرده است در عمل خويش